Rozliczanie rocznej korekty VAT przy sprzedaży mieszanej
Przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż mieszaną, czyli opodatkowaną VAT i zwolnioną z podatku od towarów i usług zobowiązani są do sporządzenia rocznej korekty VAT.
Sprzedaż mieszana występuje wtedy, kiedy podatnik prowadzi działalność gospodarczą, w której wykonuje jednocześnie czynności opodatkowane VAT oraz czynności zwolnione z podatku. W tej sytuacji przedsiębiorca nie może odliczyć całego podatku VAT, a jedynie jego część w proporcji przypadającej na sprzedaż opodatkowaną. Z podatku zwolnione są między innymi usługi finansowe i edukacyjne. Przedsiębiorca musi określić jaką część podatku od towarów i usług będzie mógł odliczyć, dlatego powinien dokonać prognozy i wyliczyć tzw. proporcję wstępną. Oblicza się ją na początku roku w oparciu o dane z poprzedniego roku podatkowego. Z kolei na koniec roku podatnik musi porównać sprzedaż prognozowaną z tą osiągniętą w rzeczywistości w danym roku i na tej podstawie dokonać rocznej korekty VAT.
Roczna korekta VAT – czym jest i kto powinien jej dokonać?
Podatnik, który osiąga przychód ze sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej z VAT oraz stosuje proporcję wstępną ma obowiązek dokonania rocznej korekty VAT. Korektą objęte są głównie koszty, które mogą służyć zarówno w działalności opodatkowanej jak i zwolnionej. Przykładem takiego kosztu może być wynajem powierzchni biurowej, a także zakup sprzętu biurowego czy oprogramowania. Na początku roku podatkowego przedsiębiorca powinien obliczyć rzeczywisty wskaźnik proporcji VAT na podstawie sprzedaży z poprzedniego roku podatkowego. Oznacza to, że musi ustalić nową proporcję odliczenia podatku już w oparciu o faktyczne dane.
Podatek VAT wyliczany za pomocą proporcji przy sprzedaży mieszanej
Przy sprzedaży mieszanej należy stosować zasady rozliczania podatku VAT uregulowane w art. 90 ustawy o VAT. Zgodnie z przepisami przedsiębiorca, który prowadzi sprzedaż mieszaną powinien podzielić wszystkie wydatki firmowe na:
zakupy związane tylko ze sprzedażą zwolnioną
zakupy związane tylko ze sprzedażą opodatkowaną
zakupy służące obu rodzajom sprzedaży.
W przypadku, kiedy przedsiębiorca nie ma pewności do jakich celów będzie wykorzystywał zakupiony towar lub usługę: opodatkowanych czy zwolnionych, to musi koniecznie zastosować proporcję. Oblicza się ją w oparciu o wielkość obrotu wypracowanego ze sprzedaży towarów i usług w danym okresie, co daje mu prawo do obniżenia podatku należnego w stosunku do całego obrotu uzyskanego zarówno z wykonywania czynności opodatkowanych, czyli dających prawo do obniżenia podatku VAT należnego oraz czynności, od których takie prawo mu nie przysługuje. Mówi o tym art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.
Odliczenie VAT za pomocą proporcji odbywa się przez:
odliczenie VAT zgodnie z wyliczonym wskaźnikiem proporcji w oparciu o obroty uzyskane w roku poprzednim, czyli przez tzw. wstępny wskaźnik proporcji
sporządzenie korekty VAT w oparciu o wskaźnik VAT uzyskany z tego roku, w którym doszło do zakupu.
Wskaźnik proporcji zawiera licznik i mianownik proporcji.
W liczniku umieszczane są informacje dotyczące:
odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju w zakresie sprzedaży opodatkowanej
eksportu towarów
wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów
dostawy towarów lub świadczenia usług za granicą kraju nieopodatkowanych w Polsce, ale z prawem do odliczenia VAT naliczonego
innych usług wymienionych w art. 86 ust. 9 ustawy o VAT pod warunkiem, że miejscem świadczenia usług jest kraj trzeci lub dane usługi dotyczą w sposób bezpośredni towarów eksportowanych
otrzymanych subwencji, dotacji i dopłat przedmiotowych.
W mianowniku umieszczane są informacje dotyczące:
czynności opodatkowanych wymienionych powyżej
czynności zwolnionych z VAT.
We wskaźniku proporcji nie ujmuje się:
dostaw towarów i usług będących środkami trwałymi oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów
pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych
usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt. 7, 12 i od 38 do 41 ustawy o VAT, w takim zakresie w jakim mają one charakter pomocniczy. Przede wszystkim chodzi o usługi ubezpieczeniowe, finansowe np. w zakresie udzielania kredytów
czynności, nie stanowiących obrotu.
Rozliczenie sprzedaży mieszanej bez zastosowania wskaźnika proporcji
Jeżeli wskaźnik proporcji jest bardzo wysoki lub bardzo niski, to przedsiębiorca prowadzący sprzedaż mieszaną nie jest zobowiązany do stosowania proporcji. Wskazuje na to art. 90 ust. 10 ustawy o VAT, który mówi, że jeżeli:
proporcja przekracza 98% i jednocześnie kwota podatku naliczonego, która nie podlega odliczeniu i wynika z zastosowania proporcji jest mniejsza od 10 000 zł w ciągu roku – uznaje się, że proporcja wynosi 100%
proporcja nie przekracza 2% - uznaje się, że proporcja wynosi 0%.
Czym jest proporcja szacunkowa?
W niektórych sytuacjach przy rozliczeniu wstępnym przedsiębiorca stosujący sprzedaż mieszaną może ustalić proporcję na zasadzie szacunku. Takie rozwiązanie możliwe jest, jeżeli:
w poprzednim roku podatkowym przedsiębiorca nie prowadził działalności mieszanej
obroty podatnika w poprzednim roku nie przekroczyły kwoty 30 000 zł
według podatnika proporcja ustalona za rok poprzedni nie odzwierciedla dokładnie sytuacji w obecnym roku.
O zastosowaniu prognozy szacunkowej podatnik musi powiadomić naczelnika urzędu skarbowego.
VAT naliczony – roczna korekta
Podatnik, który prowadzi sprzedaż mieszaną ma obowiązek po zakończonym roku podatkowym obliczyć ile wyniosły jego obroty w tym roku. Dzięki temu będzie mógł wykonać korektę VAT naliczonego za cały poprzedni rok podatkowy. W oparciu o wyliczoną proporcję będzie mógł również rozliczać wstępnie podatek naliczony w następnych miesiącach nowego roku podatkowego.
Korektę VAT naliczonego stosuje tylko w przypadku:
towarów niezaliczonych do środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych, które wykorzystywane są w działalności gospodarczej
środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej przekraczającej 15 000 zł.
W przypadku, kiedy wartość środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przekracza kwotę 15 000 zł, to okresy korekty wynoszą odpowiednio dla:
środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które podlegają amortyzacji, które są inne niż nieruchomości oraz dla prawa wieczystego użytkowania gruntów – 5 lat
nieruchomości i prawa wieczystego użytkowania gruntów nabytych począwszy od 1 maja 2004 roku – 10 lat.
Plik JPK_V7 – jak rozliczyć roczną korektę VAT?
Przedsiębiorca rozlicza podatek VAT w pliku JPK_V7, w którym w odpowiednich rubrykach powinien umieścić właściwe wartości. Kilka rubryk przeznaczonych jest do wykazywania w nich rocznych korekt podatku naliczonego, a także korekt dotyczących zmian przeznaczenia nabytych towarów i usług. Taką korektę ujmuje się w deklaracji VAT-7 za styczeń składanej w lutym.
Plik JPK_V7 składa się z części ewidencyjnej i deklaracyjnej. Kwoty rocznej korekty VAT wykazywane są w takiej samej wartości zarówno w części ewidencyjnej jak i deklaracyjnej. Ujmuje się je odpowiednio w następujących polach:
P_44 „Zbiorcza wysokość podatku naliczonego z tytułu korekty podatku naliczonego od nabycia towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych” – należy wykazać w K_44. Jest to pole o charakterze opcjonalnym. Jeżeli brak jest kwot do korekty, to pole pozostaje puste
P_45 „Zbiorcza wysokość podatku naliczonego z tytułu korekty podatku naliczonego od nabycia pozostałych towarów i usług” – należy wykazać w K_45. Jest to pole o charakterze opcjonalnym. Jeżeli brak jest kwot do korekty, to pole pozostaje puste.
Korektę w części ewidencyjnej należy oznaczyć: symbolem „WEW”.
Korekta roczna VAT – najczęściej popełniane błędy
Czasami przedsiębiorcy zwłaszcza początkujący prowadzący sprzedaż mieszaną popełniają błędy przy rozliczaniu podatku VAT.
całkowite pominięcie czynności sporządzania korekty VAT – jest to najczęściej popełniany błąd. Często wynika z nieświadomości samych podatników, którzy nie wiedzą, że prowadząc jednocześnie sprzedaż zwolnioną i opodatkowaną VAT muszą odliczać podatek na zasadzie proporcji. Podatnikom wydaje się, że wszystkie zakupy robione w działalności podlegają odliczeniu VAT, a tymczasem część z nich może zostać wykorzystana także do wykonywania czynności zwolnionych z VAT. Jeżeli przedsiębiorca prowadzący sprzedaż mieszaną odliczy całość podatku, to najprawdopodobniej będzie musiał później, na koniec roku podatkowego dokonać korekty VAT i dopłacić brakujący podatek do urzędu skarbowego
nieprawidłowe obliczenie proporcji – błędy mogą wynikać z braku prowadzenia ewidencji kosztów związanych z różnymi rodzajami działalności. Przedsiębiorca powinien oddzielić zakupy dokonywane na potrzeby działalności opodatkowanej i działalności zwolnionej. Tylko w ten sposób będzie mógł sporządzić proporcję wstępną, która będzie jak najmniej odbiegała od rzeczywiście poniesionych kosztów, co wiąże się z tym, że korekta roczna i związane z nią finanse nie będą tak dotkliwe. Dodatkowo przedsiębiorca, który posiada na stanie środki trwałe musi pamiętać, że również wobec nich powinien zastosować wskaźnik proporcji. Inwestycje w środki trwałe rozlicza się za pomocą korekty VAT wieloletniej
nieprawidłowe ujęcie korekty VAT w deklaracji VAT lub w pliku JPK_V7 – do najczęściej popełnianych błędów należy wypełnienie nieodpowiednich pól, brak aktualizacji danych w systemach księgowych, a także składanie deklaracji po terminie. Takie sytuacje mogą przyczynić się do wezwania podatnika w celu złożenia wyjaśnień. W niektórych przypadkach urząd skarbowy może nawet nałożyć na przedsiębiorcę sankcję. Dodatkowo urzędnicy mogą dokonać weryfikacji kwoty rocznej korekty i zasad, na podstawie których została ona wyliczona.
Brak korekty rocznej – skutki dla przedsiębiorcy
Zgodnie z art. 91 ustawy o VAT przedsiębiorca prowadzący sprzedaż mieszaną ma obowiązek dokonania rocznej korekty VAT. Niewywiązanie się z obowiązku skutkuje poniesieniem sankcji podatkowych w postaci zapłaty odsetek za zaległości oraz naraża podatnika na kontrolę skarbową.
Podsumowanie
Obowiązkiem dokonania rocznej korekty VAT objęci są wszyscy przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż mieszaną korzystający z prawa do częściowego odliczenia podatku VAT. Sprzedaż powinna być rozliczana na zasadzie proporcji wynikającej z wykonywania czynności opodatkowanych i zwolnionych. Na początku przedsiębiorca powinien ustalić tzw. wstępną proporcję, a na koniec roku podatkowego dokonać porównania sprzedaży prognozowanej ze sprzedażą faktyczną. Na tej podstawie podatnik powinien dokonać rocznej korekty VAT.
