Czy przy opodatkowaniu ryczałtem można rozliczać PIT metodą kasową?
Od 1 stycznia 2025 roku podatnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą uzyskali możliwość rozliczania PIT za pomocą metody kasowej. Powyższe dotyczy przedsiębiorców stosujących formę opodatkowania według skali podatkowej, podatku liniowego, IP BOX na podstawie PKPiR, a także rozliczających się za pomocą ryczałtu ewidencjonowanego.
Zgodnie z ogólną zasadą memoriałowego rozpoznawania przychodów pochodzących z działalności gospodarczej przyjmuje się, że przychodem z działalności gospodarczej są kwoty należne nawet wtedy, kiedy nie zostały faktycznie otrzymane. Z takiego przychodu wyłącza się:
wartość zwróconych towarów
udzielone bonifikaty i skonta.
Dodatkowo podatnicy dokonujący sprzedaży towarów i usług, do których doliczany jest podatek od towarów i usług (VAT) muszą pomniejszyć przychód ze sprzedaży o należny podatek VAT. Powyższe wynika z treści art. 14 ust. 1 ustawy o PIT.
Wyjątkiem od tej zasady jest nowy przepis mówiący, że podatnik, którego przychody pochodzą z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie może stosować do rozliczania przychodów, metodę kasową pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Dotyczy to również podatnika, który dopiero rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej.
Przedsiębiorca może rozliczać przychody metodą kasową, jeżeli łącznie zostaną spełnione niżej wymienione warunki:
przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie w roku, który bezpośrednio poprzedza rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 000 000 zł. W przypadku przedsiębiorstwa w spadku w przychodach należy ująć także przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie przez osobę zmarłego przedsiębiorcy
podatnik w działalności gospodarczej nie prowadzi ksiąg rachunkowych
podatnik złoży do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w formie pisemnej oświadczenie o wyborze metody kasowej w terminie do 20 lutego danego roku podatkowego. W przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego, oświadczenie powinno zostać złożone w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej. Jeżeli działalność gospodarcza została rozpoczęta w grudniu danego roku podatkowego, to termin przypada na koniec roku podatkowego.
Mówi o tym art. 14c ustawy o PIT.
Przedstawione warunki powodują, że z metody kasowej mogą skorzystać tylko niektórzy podatnicy. Przede wszystkim przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w mniejszym zakresie. Metoda kasowa nie jest przewidziana dla większych podmiotów prowadzących działalność w formie spółek osobowych.
Przy tej metodzie, datą powstania przychodu jest dzień uregulowania należności, który nie może być późniejszy niż:
dzień uregulowania należności
dzień likwidacji działalności gospodarczej
dzień upływu 2 lat liczonych od dnia wystawienia faktury.
Przy metodzie kasowej uważa się, że należność została uregulowana już w momencie jej częściowej zapłaty, a także wpłaty na przyszłą dostawę towarów i usług, które zostaną zrealizowane w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Podsumowując, metoda kasowa może zostać zastosowana tylko po spełnieniu określonych warunków. Jednym z nich jest złożenie do naczelnika urzędu skarbowego w ustawowym terminie, oświadczenia o wyborze metody kasowej. Podatnik, który wybierze Kasowy PIT musi stosować tę metodę przez cały rok podatkowy. Może z niej zrezygnować dopiero w kolejnym roku podatkowym. Brak złożenia rezygnacji oznacza, że podatnik w kolejnych latach ma prawo stosować metodę kasową przy rozliczaniu przychodów.
Ryczałt ewidencjonowany – czy można stosować kasowy PIT?
Z zasady, dochody osiągnięte w działalności gospodarczej opodatkowane są zgodnie z przepisami określonymi w art. 27 ustawy o PIT, czyli wg skali podatkowej. Podatnicy, którzy chcą stosować opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych muszą złożyć do naczelnika urzędu skarbowego w wyznaczonym terminie, pisemne oświadczenie o zastosowaniu tej formy opodatkowania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 o zryczałtowanym podatku dochodowym ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogą być opodatkowane:
przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a przychody przedsiębiorstwa w spadku ust. 4 lub art. 14 przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, przychód z działalności gospodarczej ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e–1g, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”. Do przychodów przedsiębiorstwa w spadku nie stosuje się przepisu art. 12 stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i ich płatność ust. 10a.
Powyższa zasada ma także zastosowanie w przypadku stosowania memoriałowej metody ustalania przychodu z działalności gospodarczej.
Według ust. 1g w art. 6 ustawy o podatku zryczałtowanym
W przypadku opodatkowania na podstawie ust. 1 przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podatnik może wybrać metodę kasową rozliczania przychodów zgodnie z art. 14c metoda kasowa rozliczania przychodów ust. 1 ustawy o podatku dochodowym. W przypadku wyboru metody kasowej rozliczania przychodów przepisy art. 14c metoda kasowa rozliczania przychodów ustawy o podatku dochodowym stosuje się odpowiednio.
W oparciu o przedstawione wyżej przepisy, podatnik będący osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i rozliczający podatki na podstawie ryczałtu ewidencjonowanego ma prawo do stosowania metody kasowej rozliczania przychodu po spełnieniu określonych warunków.
Oświadczenia podatnika o wyborze ryczałtu i stosowania metody kasowej
Podatnik, który wybrał w danym roku podatkowym ryczałt ewidencjonowany jako formę rozliczania w prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej musi o tym fakcie powiadomić w wyznaczonym terminie naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania podatnika lub w przypadku przedsiębiorstwa w spadku, ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy poprzez złożenie pisemnego oświadczenia o wyborze takiej formy opodatkowania. Oświadczenie powinno zostać złożone w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód z działalności w danym roku podatkowym lub do końca roku podatkowego, pod warunkiem, że taki przychód został osiągnięty w grudniu roku podatkowego.
Podatnik może też złożyć oświadczenie za pośrednictwem CEIDG, co zgodne jest z treścią art. 9 ust. 1c ustawy o zryczałtowanym podatku.
Przedsiębiorca, który chce dokonywać rozliczeń za pomocą metody kasowej musi złożyć dodatkowo oświadczenie o wyborze tej metody bezpośrednio do naczelnika urzędu skarbowego. Oświadczenie może mieć formę dowolną. Podatnik powinien w nim powołać się na właściwe przepisy i wskazać, że wybiera metodę kasową rozliczania przychodów. Przedsiębiorca musi o swoim wyborze powiadomić naczelnika w wyznaczonym terminie. Po jego przekroczeniu podatnik traci prawo do rozliczania metodą kasową.
Podsumowanie
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy rozliczają się na podstawie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mają prawo wybrać metodę kasową rozliczania przychodów. Podatnik, który chce wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu i stosować rozliczanie za pomocą metody kasowej musi złożyć do naczelnika urzędu skarbowego dwa rodzaje oświadczeń:
oświadczenie o wyborze ryczałtu jako formy opodatkowania – art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku
