Czasami kontrahenci nie płacą na czas za zakupione towary lub wykonane usługi. Dla podatnika taka sytuacja nie jest zbyt komfortowa. Co może zrobić przedsiębiorca w sytuacji, kiedy długo czeka na zapłatę? Rozwiązaniem może być zastosowanie ulgi na złe długi. Na czym polega taka pomoc i czy dzięki niej można odzyskać zapłacony podatek? Kto może zastosować ulgę na złe długi? ulga na zle dlugi kompendium

Na czym polega ulga na złe długi?

Przedsiębiorcy mający problemy w zakresie terminowego regulowania należności wynikających z zawartych transakcji mogą skorzystać z propozycji, na które wskazuje ustawa podatkowa. Przykładem takiego rozwiązania jest ulga na złe długi. Powstała w celu likwidacji zatorów płatniczych i jest sposobem na odzyskanie podatku od niezapłaconych faktur przychodowych. Przeznaczona jest dla podatników:
  • podatku VAT
  • podatku dochodowego PIT lub CIT.
Ulga pozwala obniżyć podstawę opodatkowania i podatek należny o wysokość wierzytelności, których nie można ściągnąć, jak np. przychody z faktur VAT nieopłaconych przez klientów. 

Kiedy wierzytelność uważana jest za nieściągalną? 

Ulga na złe długi może zostać zastosowana tylko w sytuacji, kiedy wierzytelność nie zostanie opłacona lub sprzedana, czyli długi nie mogą zostać sprzedane w ciągu 90 dni licząc od terminu płatności jaki został określony w umowie lub na fakturze.

PRZYKŁAD 1
Przedsiębiorca prowadzi zakład remontowy. W maju 2022 roku przyjął zlecenie wyremontowania pomieszczeń biurowych dużego przedsiębiorstwa. Po wykonaniu zlecenia przedsiębiorca wystawił fakturę z tygodniowym terminem zapłaty. Faktura nie została opłacona przez 2 miesiące. Sprzedawca ma zamiar skorzystać z ulgi na złe długi w rozliczeniu rocznym PIT. Czy będzie mógł skorzystać z tego rozwiązania?

Odpowiedź:
Przedsiębiorca będzie mógł skorzystać z ulgi na złe długi dopiero, kiedy upłynie 90 dzień opóźnienia w zapłacie. Wtedy będzie mógł złożyć zeznanie roczne, w którym zastosuje ulgę na złe długi. 

Ulga na złe długi – rozliczenie w VAT

Ulgę na złe długi rozlicza się w podatku VAT za pomocą dokonanej korekty podatku należnego w JPK za czas, w którym należność stała się nieściągalna, czyli po 90 dniach od terminu płatności.

Dodatkowo muszą zostać spełnione jeszcze dwa warunki:
  • na dzień poprzedzający złożenie deklaracji podatkowej z korektą przedsiębiorca musi być czynnym podatnikiem VAT
  • od daty wystawienia faktury nie może upłynąć więcej niż 3 lata liczone od końca roku, w którym została wystawiona faktura. 
W przypadku dłużnika będącego konsumentem lub podatnikiem zwolnionym z VAT musi jeszcze zostać spełniony jeden z poniższych dodatkowych warunków: 
  • wierzytelność musi być potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu oraz skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego
  • wierzytelność musi być wpisana do krajowego rejestru długów
  • dłużnik ogłosił upadłość konsumencką. 
 

Ulga na złe długi – rozliczenie oraz warunki skorzystania w PIT i CIT

W przypadku podatku dochodowego PIT i CIT obowiązują podobne zasady jak przy VAT z tą różnicą, że:
  • podstawa opodatkowania może zostać zmniejszona o kwotę wynikającą z faktur oraz umów nieopłaconych w czasie 90 dni od upływu terminu płatności.
Ulga rozliczana jest w rocznym zeznaniu podatkowym przez wypełnienie druku PIT/WZ

Z ulgi na złe długi w PIT i CIT skorzysta jedynie przedsiębiorca po spełnieniu wszystkich wymienionych poniżej warunków: 
  • dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym podatnik złożył zeznanie podatkowe, nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji
  • od wystawienia faktury lub zawarcia umowy nie minęły 2 lata licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura lub została zawarta umowa. Okres liczy się od ostatniej czynności jaka miała miejsce
  • faktura lub umowa, do której ma być naliczona ulga została zawarta przez podatników, których przychody zostały opodatkowane w Polsce.
PRZYKŁAD 2
Przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. W połowie stycznia 2022 roku zawarł umowę o świadczenie usług doradczych ze spółką z o. o. Wynagrodzenie zostało ustalone na kwotę 2 460 zł brutto (2 000 zł netto) z terminem płatności każdego miesiąca. Spółka z reguły wywiązywała się z obowiązku zapłaty za fakturę. Jedynie nie dokonała płatności za fakturę VAT za miesiąc wrzesień z terminem płatności do 10 października 2022 roku. W związku z tym przedsiębiorca postanowił rozwiązać umowę z powodu niedotrzymania postanowień umowy i jednocześnie ma zamiar odzyskać zapłacony podatek.

W tej sytuacji zgodnie z przepisami przedsiębiorca ma prawo skorzystać z ulgi na złe długi w podatku PIT i VAT. Może obniżyć podstawę do opodatkowania w PIT o 2 000 zł oraz w VAT o 460 zł. Obniżenie może zostać dokonane w zeznaniu rocznym PIT, a w podatku VAT poprzez korektę pliku JPK za miesiąc, w którym minęło 90 dni od terminu zapłaty określonego na fakturze. 
Prawo do ulgi na złe długi w zakresie PIT przysługuje w czasie do 2 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podatnik wystawił fakturę. Natomiast w VAT z ulgi skorzysta ten podatnik, u którego nie upłynęły 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym wystawił fakturę. 

Odwrócenie ról – przedsiębiorca jako dłużnik

Ulga na złe długi pozwala zmniejszyć podstawę opodatkowania. Skorzystanie z niej jest prawem podatnika, co oznacza, że może on, ale nie musi wykorzystać taką możliwość. 
W odwrotnej sytuacji, kiedy przedsiębiorca nie jest wierzycielem, a dłużnikiem, to zobowiązany jest do rozliczenia ulgi na złe długi w taki sposób, że musi powiększyć podstawę opodatkowania o kwoty należne. Dłużnik ma obowiązek dokonać korekty odliczonego podatku VAT oraz zapłacić należny podatek, jeżeli od określonego terminu zapłaty minęło ponad 90 dni. 

W sytuacji, kiedy dłużnik zapłaci za fakturę w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynęło 90 dni nie musi powiększać podstawy opodatkowania. Podobna zasada obowiązuje w przypadku PIT lub CIT, gdzie dłużnik ma obowiązek zwiększyć podstawę opodatkowania o wysokość długu i musi zapłacić należny podatek. 
Toczące się postępowanie restrukturyzacyjne, upadłościowe lub likwidacja nie mają wpływu na ulgę w VAT, co oznacza, że podatnik może skorzystać z ulgi na złe długi w VAT nawet, jeżeli wobec dłużnika toczą się wymienione postępowania. 

Zapłata przez dłużnika 

W sytuacji, kiedy dłużnik dokona zapłaty, to podatnik musi powiększyć podstawę opodatkowania podatku za okres, za który wpłynęła całość lub część zapłaty. W przypadku PIT należy powiększyć zaliczkę na podatek dochodowy. Natomiast w przypadku VAT powiększa się podstawę opodatkowania w JPK i płaci należny podatek.

Ulga na złe długi w programie Faktura XL

Wykazanie ulgi na złe długi w programie odbywa się podobnie jak wystawianie faktury sprzedaży. Należy wejść do działu Przychody i wybrać Wystaw Faktura VAT. Po wprowadzeniu danych dłużnika w polu Nabywca oraz numeru faktury i dat sprzedaży uzupełnić trzeba pozycje faktury. W polu z nazwą wpisuje się "Ulga na złe długi" a w kwotach wartości ze znakiem minusa.
ulga na złe długi w JPK V7

Pełna instrukcja jak dodać ulgę na złe długi w programie Faktura XL

Data publikacji: 2023-03-16, autor: FakturaXL

ZADAJ PYTANIE DO ARTYKUŁU