W którym państwie powinny płacić podatek i składki ZUS naliczane od umowy o pracę osoby wykonujące pracę w Polsce na rzecz zagranicznego pracodawcy? Praca zdalna lub na terytorium Polski dla zagranicznego pracodawcy, który ma siedzibę na terytorium Unii Europejskiej podlega opodatkowaniu i składkom w Polsce. praca dla zagranicznej firmy

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) – dochód z pracy u zagranicznego pracodawcy (rezydencja podatkowa)

O osobach, dla których miejscem zamieszkania dla celów podatkowych jest Polska mówimy, że są rezydentami o nieograniczonym obowiązku podatkowym. Oznacza to, że rezydent ma obowiązek opodatkować wszystkie swoje dochody w Polsce, zarówno te, które uzyskał w Polsce jak i te z zagranicy. Zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi rezydentem podatkowym jest osoba, która spełnia jeden z poniższych warunków:
  • posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych
  • czas jej pobytu na terytorium Polski przekracza 183 dni w ciągu roku kalendarzowego.
Przy ocenie czy dana osoba posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych i gospodarczych urząd skarbowy bierze pod uwagę między innymi:
  • miejsce zamieszkania najbliższej i dalszej rodziny
  • więzi towarzyskie
  • przynależność do różnych organizacji, partii politycznej, stowarzyszeń i klubów
  • aktywność społeczną
  • aktywność polityczną
  • źródło dochodów
  • posiadane inwestycje
  • konta bankowe
  • nieruchomości
  • zaciągnięte zobowiązania, jak np.: kredyty.
Wymienione zasady stosowane są w oparciu o zawarte przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dlatego też każda osoba powinna być oceniana indywidualnie. 
Polska zawarła ponad 80 umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ich pełna lista znajduje się na stronie Ministerstwa Finansów. 

Opodatkowanie dochodów z pracy u zagranicznego pracodawcy

W oparciu o Umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, umowy o pracę opodatkowane są zgodnie z obowiązującymi zasadami opodatkowania. 
Najważniejsza zasada mówi, że uposażenia, płace i podobne wynagrodzenia, które uzyskuje rezydent podlegają pod opodatkowanie w państwie jego zamieszkania pod warunkiem, że nie wykonuje on pracy w drugim państwie. Najważniejsze jest miejsce wykonywania pracy. 
Polski rezydent podatkowy, który mieszka i ma rodzinę w Polsce oraz pracuje w Polsce podatek od wynagrodzenia również zapłaci w Polsce zgodnie z polskimi zasadami. 
Natomiast w przypadku kiedy będzie codziennie przekraczał granicę państwa w celu wykonywania pracy w drugim kraju, to w takiej sytuacji jego wynagrodzenie będzie opodatkowane za granicą.  

PRZYKŁAD
Pracownik zawarł umowę o pracę z zagranicznym pracodawcą. Siedziba firmy mieści się w Niemczech. Pracownik ma wykonywać pracę na rzecz niemieckiego pracodawcy z Polski. Miejsce zamieszkania pracownika dla celów podatkowych jest w Polsce. W którym państwie pracownik powinien opodatkować uzyskane dochody?

Odpowiedź:
Zgodnie z przepisami Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej pomiędzy Polską, a Niemcami, uposażenia, płace i podobne wynagrodzenia, które otrzymuje rezydent danego państwa, podlegają opodatkowaniu w państwie jego zamieszkania, chyba że wykonuje on pracę w państwie drugim. Jeżeli tak jest, to wynagrodzenie otrzymywane za pracę w innym państwie praktycznie może być opodatkowane w tym drugim państwie. W oparciu o Umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, wynagrodzenie za pracę powinno być opodatkowane w państwie, w którym rzeczywiście praca jest wykonywana. 
Jeżeli jest ona świadczona wyłącznie i przede wszystkim w Polsce, to otrzymane wynagrodzenie od niemieckiego pracodawcy powinno być opodatkowane wyłącznie w Polsce. W przypadku wykonywania pracy zarówno w Polsce jak i w Niemczech, wynagrodzenie za pracę należy opodatkować proporcjonalnie do czasu pracy wykonywanej w danym kraju. Natomiast okazjonalny wyjazd do pracy w Niemczech i wykonywanie tam pracy podczas kilku dni podróży służbowej wymaga opodatkowania całego otrzymywanego wynagrodzenia w Polsce. 
Natomiast kiedy pracownik nie jest rezydentem (nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium Polski), to podlega w Polsce jedynie ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że w Polsce musi rozliczyć się jedynie z tych dochodów jakie uzyskał na terytorium Polski. 
Podatnik, który wykonuje pracę z Polski na rzecz zagranicznego pracodawcy, powinien dokonywać samodzielnie rozliczenia z urzędem skarbowym przez comiesięczne obliczanie podatku należnego i wpłacanie go do US. 

Praca u zagranicznego pracodawcy – składki na ubezpieczenie społeczne

Przepisy unijne wskazują, że składki na ubezpieczenie społeczne płaci się w kraju, w którym wykonywana jest praca i płaci się je tylko w jednym kraju unijnym. 

PRZYKŁAD
Jeżeli pracownik wykonuje w Polsce tylko część swoich obowiązków służbowych, a pozostałą w innym kraju unijnym w taki sposób, że np.: raz lub 2 razy w miesiącu przyjeżdża do siedziby firmy w Niemczech, to musi zweryfikować swój czas pracy poświęcony pracy w firmie na terenie Niemiec. Jeżeli pracownik wykonuje pracę wyłącznie w Polsce lub poświęca jej ponad 25% swojego czasu na terytorium Polski, to podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym wyłącznie w Polsce. Natomiast jeżeli praca ma charakter mieszany i wyżej wymieniony składnik uległ zmniejszeniu, ponieważ w danym czasie pracownik pracował  wyłącznie w Niemczech, to będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym wyłącznie w Niemczech. W takim wypadku pracodawca z Niemiec ma obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne w Polsce oraz rejestracji jako płatnik składek w Polsce. 

Praca u zagranicznego pracodawcy – przejęcie zapłaty składek

Prawo dopuszcza zawarcie umowy pomiędzy zagranicznym pracodawcą, a pracownikiem o przejęcie przez tego drugiego obowiązku rozliczania składek. Umowa powinna być podpisana najpóźniej w dniu zawarcia umowy o pracę. 
Po jej podpisaniu pracodawca przesyła pracownikowi wynagrodzenie powiększone o część składek, którą zobowiązany jest płacić za pracownika. Od tej pory pracownik ma obowiązek wpłacić składki do ZUS-u w imieniu pracodawcy. Podpisanie powyższej umowy nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty składek, a w razie konieczności jest on zobowiązany do pokrycia ewentualnych kosztów księgowości. 

Jeżeli pracodawca nie podpisze z pracownikiem umowy w zakresie przejęcia obowiązku odprowadzania składek, to powinien:
  • wystąpić z wnioskiem o nadanie numeru NIP w Polsce
  • zarejestrować się w Polsce jako płatnik w ZUS-ie
  • dokonać zgłoszenia pracownika i odprowadzać za niego składki.

Praca u zagranicznego pracodawcy spoza Unii Europejskiej – oskładkowanie dochodów 

Jeżeli pracodawca pochodzi z kraju spoza Unii Europejskiej, to zasady dotyczące oskładkowania różnią się od tych obowiązujących w państwach unijnych. Może zdarzyć się, że pracownik będzie musiał rozliczać składki zarówno w Polsce jak i w kraju siedziby pracodawcy, ale może być też i tak, że będzie je rozliczał w kraju, w którym faktycznie pracuje, czyli w przypadku polskiego pracownika wykonującego czynności zawodowe w Polsce będzie to Polska. Zasady oskładkowania zależą od tego, czy Polska podpisała z danym krajem umowę dotyczącą ubezpieczeń społecznych. 
Inne zasady dotyczące opłacania składek obowiązują w przypadku kiedy pracownik został czasowo oddelegowany do pracy w innym kraju przez polskiego pracodawcę.

Data publikacji: 2021-02-24, autor: FakturaXL

ZADAJ PYTANIE DO ARTYKUŁU