Z urlopu wychowawczego mogą korzystać zarówno osoby zatrudnione na umowę o pracę, jak i przedsiębiorcy. Zagadnienia związane z urlopem wychowawczym regulują przepisy prawa pracy.

Kto może skorzystać z urlopu wychowawczego?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami zawartymi w Kodeksie Pracy z urlopu wychowawczego mogą skorzystać osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Pracownik powinien być zatrudniony przynajmniej przez okres 6 miesięcy. Wtedy ma prawo do skorzystania z urlopu wychowawczego w wymiarze 35 miesięcy plus jeden dodatkowy miesiąc dla drugiego rodzica w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Do okresu 6 miesięcy wlicza się wszystkie dotychczasowe okresy zatrudnienia.

Od 2016 roku istnieje możliwość wykorzystania urlopu do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko skończy 6 lat. Urlop może być wykorzystany jednorazowo lub w podziale na 5 okresów.

Urlop wychowawczy przedsiębiorcy

Kolejnymi osobami, które mogą skorzystać z urlopu wychowawczego są przedsiębiorcy po spełnieniu określonych warunków. Zapłata składki na ubezpieczenie społeczne nieprzerwanie przez okres minimum 6 miesięcy przypadający na czas bezpośredniego sprawowania opieki nad dzieckiem uprawnia do sfinansowania przez budżet państwa składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i zdrowotne. Jeżeli przedsiębiorca opłaca składki przez okres krótszy niż 6 miesięcy to wtedy ma opłacone jedynie składki emerytalne bez składki zdrowotnej, co pozbawia go możliwości korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej. 

Składki za przedsiębiorcę na urlopie wychowawczym mogą być opłacone przez budżet państwa pod warunkiem, że drugi rodzic:
  • nie pobiera zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego
  • nie przebywa na urlopie wychowawczym
  • nie jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z tytułu sprawowania opieki. 

Wymiar podstawy składek 

Jeżeli przedsiębiorca sprawuje osobiście opiekę nad dzieckiem przez okres 3 lat to na ten czas musi zawiesić działalność gospodarczą. Za ten okres składki na ubezpieczenie społeczne (emerytalno-rentowe i zdrowotne) są opłacane przez państwo. Podstawę wymiaru składek stanowi 60% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia w danym roku. Powyższe dotyczy osób, które opłacały składki minimum 6 miesięcy przed skorzystaniem z urlopu wychowawczego. Krótszy staż opłacania składek oznacza, że w okresie zawieszenia działalności z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem, państwo opłaca jedynie składkę emerytalną o podstawie wynoszącą 75% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku. 

Jak zgłosić urlop wychowawczy przedsiębiorcy?

Przedsiębiorca musi zgłosić chęć skorzystania z urlopu wychowawczego.

Zgłoszenie urlopu wychowawczego wymaga złożenia:
  • złożyć w urzędzie gminy wniosek CEIDG-1 o zawieszeniu działalności (od 30 kwietnia 2018 r. we wniosku nie zaznacza się powodu zawieszenia jako chęci sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem)
  • złożyć w ZUS oświadczenie UE-1 (oświadczenie osoby sprawującej osobistą opiekę nad dzieckiem o zamiarze podlegania ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz wniosek o zgłoszenie rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego)
Wniosek internetowy musi być podpisany podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym ePUAP. Wniosek można również wysłać listem poleconym. W tym wypadku podpis wnioskodawcy powinien być potwierdzony u notariusza. Formularz przygotowany online i wydrukowany należy podpisać osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Za dzień złożenia wniosku jest uznawany dzień podpisania wniosku przez przedsiębiorcę w urzędzie. Do ewentualnej korekty lub uzupełnienia wniosku składanego osobiście w urzędzie przedsiębiorca ma 7 dni roboczych. 

Do ZUS-u oprócz druku UE-1 należy przedłożyć:
  • oryginał skróconego aktu urodzenia dziecka
  • oryginał orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecka, o ile dziecko takie posiada.
Dokumenty do ZUS można składać: osobiście lub za pośrednictwem poczty. Jeżeli dane podane w oświadczeniu ulegną zmianie należy o tym powiadomić ZUS w terminie 7 dni od daty powstania.

Data publikacji: 2020-03-13, autor: FakturaXL

ZADAJ PYTANIE DO ARTYKUŁU